Smaak loos?

Ik heb dus een paar weken natriumarm gegeten (for the record: dit is al een paar maanden geleden)… wat een drama is het om gewoon volgens de richtlijn zes gram te eten!

Voor mijn experiment heb ik de richtlijn zoals in het MST ziekenhuis in Enschede voor hartfalenpatiënten aangehouden. Heel in het kort betekent het:

  • Brood en broodbeleg en die dingen normaal (geen superzoute dingen zoals rookworst of salami)
  • Zoete tussendoortjes prima
  • Geen hartige tussendoortjes
  • Avondeten helemaal zonder zout bereid

Nu valt er over deze keus om de zes gram in te delen te twisten… mensen kunnen ook kiezen om natriumarm brood en kaas te eten, en dan iets meer marge bij avondeten te hebben. Maar omdat natriumarm avondeten uitdagender is heb ik deze versie gedaan.

Ik vond het geen probleem om de heel zoute vleeswaren, of hartige tussendoortjes te laten staan. De tussendoortjes scheelden ook weer in de kilo’s…Het viel me ook op dat ik een beetje ben afgevallen hierop (dat is er allang weer aan inmiddels). Fysiek is dat best te verklaren, omdat ik echt wel wat minder vocht met me meedroeg. Maar net zoals bij elk dieet is het ook omdat je op je eten let. Je gaat dan niet meer gedachtenloos alles in je mond stoppen, dus eet je automatisch minder. Ook is thuisbezorgd of makkelijk uit een pakje eten onmogelijk, en uit eten teveel gedoe. Dat scheelt ook alweer in de calorieën.

Maar terug naar mijn ervaringen. Het avondeten is namelijk wel echt een uitdaging. Geen voorverpakte dingen, geen bouillonblokjes, geen pakjes, zakjes, blikken, potten, of iets waar een fabrikant met zijn poten aan heeft gezeten. Ik heb overwogen om kaliumzout te proberen, maar ik vond dat dat eigenlijk “cheaten” is. Het eten smaakt dan nog steeds zout-ig (met een rare nasmaak).

Eten werd dus vooral zelfgemaakt, met heel ruim gebruik van kruiden. En dat werkt eigenlijk heel erg goed! Het eten voelt heel “schoon” en gezond aan, omdat het allemaal zelfgemaakt is. Omdat ik nog wel handig ben met kruiden is dat ook geen issue, maar voor mensen die daar minder kennis of inzicht in hebben zijn de volgende links ideaal:

https://www.smakelijketenzonderzout.nl/tips/kruiden-en-specerijen/kruidenwijzer

en

http://www.smulweb.nl/blog/princedirk/8766/kruidenwijzer-welke-waarbij

Eten koken duurt ook helemaal niet zoveel langer, en het wordt alleen wat creatiever. Mijn oma had bijvoorbeeld een briljante jus gemaakt zonder zout door gewoon wat tomatensap toe te voegen aan het vleesvet.
Na een lange werkdag vind ik koken best fijn: van hoofdwerk naar handwerk, en dan ontspannen genieten van het resultaat.

Qua kosten is natriumarm eten eigenlijk ook goedkoper… pakjes zijn stiekem toch best duur. Gemarineerd of anderszins bewerkt vlees is per kilo ook duurder. Een potje oregano lijkt misschien wel duur, maar je doet er ook veel langer mee. Een investering dus… en de meeste mensen hebben de basiskruiden ook al wel in de keuken staan.

Ik was altijd een beetje sceptisch over de opmerking dat je smaakpapillen veranderen. Maar het is waar, het is echt heel grappig om te merken. Bij mij duurde het ongeveer anderhalve week tot twee weken voor natriumarm avondeten echt smaakte als normaal.

Natriumarm eten vond ik wel een nadeel wat betreft sociaal eten. Uit eten is echt lastig. Bij vrienden kan je altijd nog aanbieden zelf te koken, waarbij je óf je vrienden mee laat doen, óf zelf eerst een bord opschept en daarna je vrienden aan de slag met de zoutpot laat gaan. Met uit eten gaan kan je tegenwoordig goed vragen of ze jouw eten zonder zout willen klaarmaken, diëten in restaurants wordt steeds makkelijker. Maar leuk is het niet om te vragen. Salades zijn dan nog een goede optie als je te verlegen bent om het te vragen.

Wat ik het leukste vond aan het dieet (eigenlijk elk dieet) is het stoppen. Vanwege het gemak dat terugkwam, maar ook omdat ik eten met zout echt VIES vond. Echt. VIES.

Het is idioot hoeveel zout overal in zit, en het is idioot hoe erg we eraan gewend zijn. Ik juich acties van Honig en dergelijke om het zoutgehalte van hun producten te minderen enorm toe… maar het kan echt nog beter. Inmiddels ben ik al een paar weken weer gewoon aan het eten, maar in mijn achterhoofd speelt het nog altijd als ik een pakje neem, of de zoutpot pak omdat gasten mijn eten anders niet binnenkrijgen. Want we slopen achteloos onze bloeddruk en nieren zonder dat we het doorhebben. Dus wees eens kritisch en pak in plaats van de zoutpot een pot echte kruiden 🙂

Advertenties

Zoutloos, zoutarm, natriumloos, natriumarm… of zoiets.

Als diëtist in het ziekenhuis leer je echt belachelijk veel. De focus is heel erg anders dan in het “dagelijks leven”, met semi-gezonde mensen. Maar in het ziekenhuis heb ik toch iets meegekregen wat ik echt wel toepasbaar vind voor de gemiddelde mens.

Dit stukje gaat over zout en natrium. Gewoon zout (ja, ook himalayazout, zwart zout, etc etc) is chemisch gezien voor 99% natriumchloride. Ik heb in het ziekenhuis een grote hoeveelheid patiënten met hartfalen het natriumarm dieet uitgelegd. Voor deze patiënten is het van levensbelang om dit dieet te doen. Deze patiënten hebben een specifieke hartklacht waardoor het hart niet meer goed pompt. Het hart regelt (samen met de nieren) de vochtbalans in het lichaam, zodat het lichaam exact genoeg vocht bij zich draagt. Bij patiënten met hartfalen werkt dit niet meer goed, zodat deze patiënten veel vocht gaan vasthouden. Dit kan liters vocht zijn, waardoor er allerlei klachten ontstaan: benauwdheid, elektrolytstoornissen etc. etc. Om dit probleem te managen krijgen ze plaspillen, maar ook dit dieet. Want ja, zout (specifieker: het natrium-gedeelte van zout) houdt vocht vast!

Ook voor de gezonde mensen onder ons is minder zout eten slim, alhoewel veel zout eten bij gezonde mensen minder acute problemen oplevert. Problemen kunnen zijn: een hoge bloeddruk en beschadiging van hart en nieren. En we eten inderdaad te veel zout: in tegenstelling tot de aanbevolen hoeveelheid (zes gram per dag, minimum om te overleven is 1 gram) eten we gemiddeld negen gram. De grap is… het “natriumarme” dieet wat in ziekenhuizen wordt voorgeschreven aan de hartfalenpatiënten betekent dat ze maximaal 6 gram per dag mogen gaan eten. Bizar eigenlijk… dat een speciaal dieet betekent dat mensen moeten gaan eten volgens de richtlijn. En voor deze patiënten is die zes gram al heel erg moeilijk.

Waar zit dat natrium dan allemaal in? Kort gezegd: in alles. In elk voedingsmiddel zit van nature wel een spoortje natrium, zelfs in dat groene verse biologische lactose-arme scharrel- koolhydraatarme glutenvrije blaadje sla. Natrium- of zoutloos eten bestaat dus niet, maar natrium- of zoutarm wel. Het merendeel van het zout wat we eten zit in alles wat in een pakje, zakje, pot, blik zit, of wat bewerkt is. Want zout is behalve stiekem heel lekker, ook een heel handig hulpmiddel voor fabrieken: het maakt dingen langer houdbaar. Een handige vuistregel dus.

Een paar opvallende producten:

  • Groente in blik bevat echt veel zout, dit zit in het vocht. Afspoelen heeft helaas geen zin, het zout is al in de groente getrokken… Er bestaan wel tegenwoordig natriumarme potten groente in het dieetschap. Ingevroren groente (naturel) bevat helemaal geen extra zout.
  • Gemarineerd of gepaneerd vlees, rollades, worsten en dat soort bewerkt vlees bevatten ook veel zout.
  • Ketchup en mosterd bevatten ook aardig wat zout. Gelukkig gebruik je hier waarschijnlijk niet erg veel van.
  • Uit eten gaan of thuisbezorgd… om te huilen! Dat extra zout is waarom het lekkerder is dan als je het zelf maakt. Dat verklaart ook die enorme dorst altijd…
  • Zoetigheid: helemaal prima! (Behalve dan die zeezout-karameldingen). Jippie!!
  • Kruiden: ook prima! (Zolang het kruiden zijn die los in een potje zitten, of vers zijn. Karbonademix, Fajita-kruiden, en al dat soort dingen zijn eigenlijk gewoon duur verkocht zout met een verdwaald spoortje basilicum).

Als het niet zout smaakt… is het waarschijnlijk nog steeds zout. Je smaakpapillen zijn makkelijk voor de gek te houden. Je smaak kun je niet vertrouwen. Je smaakpapillen veranderen ook mettertijd aan de hand van wat je eet. Als je een paar weken het natriumarme dieet hebt gevolgd smaakt hetzelfde eten zonder zout hetzelfde als hetzelfde eten wat je een paar weken eerder mét zout maakte. Maar ook andersom, als je dan weer een paar weken wel zout hebt gegeten, wen je aan die smaak en heb je weer zout “nodig” om iets lekker te maken. Zo gooien mensen geleidelijk aan steeds meer zout in het eten.

Ik heb de afgelopen tijd ook natriumarm gegeten (nouja… ik heb me geprobeerd aan die aanbevolen dagelijkse richtlijn te houden). En om heel eerlijk te zijn was dat vooral om mijn schuldgevoel tegenover de patiënten de kop in te drukken. Het voelde nogal krom om ’s middags een patiënt dit uitgebreid uit te leggen, en dan twee uur later vrolijk een zakje natrium met verdwaalde kruiden door de taco’s te roeren.

In het vervolg mijn ervaringen!

Twenny’s

Joylent heeft een nieuw product op de markt gebracht: Twennybars. Marrit heeft me hierin geintroduceerd (waarvoor eeuwige roem en dank uiteraard).

Het idee is om eten NOG makkelijker te maken. Joylent is een fabrikant die maaltijden in shakevorm maakt, om zowel geld als het milieu te (be)sparen. Lees ook vooral mijn ervaringen in de categorie Joylent.

Een korte samenvatting: alles wat je op een dag nodig hebt in een shakebeker (+- 2000 kcal, en alle vitamines en mineralen die je maar zou kunnen bedenken), met een aantal lekkere smaakvarianten. Je hoeft niet meer boodschappen te doen, te koken of af te wassen, zelfs een koelkast is eigenlijk overbodig geworden. Interessant concept, en zeker voor de drukke mensen onder ons is het een uitkomst.

Maar blijkbaar was een dagvoeding in een shaker nog niet makkelijk genoeg, dus hebben ze een soort mueslirepen ontworpen waarin 20% van je dagelijkse behoefte zit. Heb je toch iets om op te kauwen. (En eerlijk gezegd, het is wel heel makkelijk om zo’n ding in je tas te gooien als lunch, in plaats van boterhammen smeren of kwark in een bakje mee te nemen).

Op het moment zijn de repen in de smaken Chocola en Banaan verkrijgbaar, en kosten ongeveer 2 euro per reep. Vergeleken met andere maaltijdrepen: ongeveer even duur (misschien 40 cent goedkoper) als gemiddelde mueslirepen en maaltijdrepen. Het voordeel van de Twenny-bars: hier zit ALLES in wat je nodig hebt, dus ook fatsoenlijk vitamines en mineralen (en niet alleen maar honing en rozijnen… even kort door de bocht).

Een nadeel van de Twenny-bars is -net zoals met Joylent- dat het de …uitlaatgassen… wat interessant maakt. (Iets meer dan normaal, en intensere geur).

Qua smaak zijn de bars eigenlijk best heel lekker, wel een beetje plakkerig. Ze vullen flink, ik krijg een bar niet in 1 keer op. Als je kijkt naar de voedingswaarde vervullen ze 20% van de dagelijkse behoefte (denk 2x mueslireep, 387 kcal).

Ik ga nog een andere maaltijdreep proberen, om eens te vergelijken (ik heb eerlijk gezegd nog nooit zoiets geprobeerd…). Ik ben op zich enthousiast over het concept, maar een stapel crackers met kaas is toch goedkoper ben ik bang…

20160518_123411.jpg

Nina’s eerste week

De eerste resultaten zijn binnen *drumroll*, hieronder het debuut van Nina!

———

Mijn VeganChallenge is nu al bijna op de helft en ik kan er ontzettend veel over zeggen, maar wat ik ten eerste even kwijt wil: ik heb honger. Altijd. Honger. Er lijkt geen einde te komen aan mijn cravings en ik eet elke dag dan ook alles wat op mijn pad komt. Vooral fruit heeft het zwaar te verduren, want daarvan weet ik altijd zeker dat het mág. Hoe dat komt, die honger, daar ben ik nog niet helemaal over uit.

Ik heb namelijk de afgelopen twee weken ondervonden dat je superlekkere vegan pasta, bami of wraps kunt maken, welke ook nog eens hartstikke goed vullen! Zoals deze: penne met gele paprika, erwtjes, ui en baba anoush. Mix dit door elkaar en je hebt een kleurrijke én smakelijke maaltijd op tafel staan (ik vond dit recept op internet onder de noemer ‘vegan pasta carbonara, wat ik wel een beetje misplaatst vind want de smaak verschilt toch wel echt). Of wat dacht je van dit recept: tagliatelle met champignonroomsaus. De roomsaus hebben we (mijn goede vriendin Lisa en ik) gemaakt door geroosterde hazelnoten en rijstroommelk met elkaar te mixen. Het smaakte volgens ons zelfs nog beter dan gewone roomsaus. Beter dan roomsaus, kun je het voorstellen?! Gouden tip: zorg wel dat je een goede blender hebt, anders kunnen er gewonden vallen (en worden je nootjes niet fijn genoeg).

Lisa zei vorige week dat ze de VeganChallenge goed vond meevallen, maar is er ondertussen wel mee gestopt. De voornaamste reden: kaas. Onze grote liefde kaas is niet meer en dat is voor ons erg moeilijk. Kaas is normaal gesproken de stralende zon in ons vegetarisch universum en na een paar dagen begonnen we onze broodjes met roomkaas en kaastosti’s te missen. Helaas konden we in veel supermarkten ook geen vegan kaasvarianten vinden. Dit kwam niet omdat we niets konden zien door onze tranen, maar omdat er bij Albert Heijn, Coop of Jan Linders simpelweg weinig vegan voedsel te vinden is. Bij Jumbo hadden ik overigens wel succes. Jumbo verkoopt ‘Wilmersburger’, vegan kaasplakken voor iets meer geld dan dat je normaal voor gesneden kaas zou neerleggen. Wel net zo lekker? Ja! Tenminste… als het gesmolten is. Wilmersburgerplakjes eten zonder dit te smelten is nog niet voor me weggelegd, daarmoet je een hardcore veganist zijn. Denk ik. Je kunt er in ieder geval hemelse tosti’s mee maken.

Over zuivelvervangers gesproken: Sojamelk staat in die lijst op de eerste plek. Ik heb nu bijna alle smaken uitgeprobeerd (naturel, banaan, chocolade, vanille maar ook amandelmelk) en ik ben fan. Sojamelk zal nooit meer uit mijn leven verdwijnen. In de koffie of met cornflakes geeft het gewoon nét die extra dimensie die je ochtend nodig heeft! Oké, misschien overdrijf ik hier een beetje, maar het is gewoon wel echt een goede variatie op het glas melk dat ik normaalgesproken zou nemen. Ook alle tofugerechten die ik tot nu toe heb geproefd zijn het proberen waard. Zo kreeg ik van een vriendin een recept voor ‘scrambled egg tofu’, wat eigenlijk weer helemaal niet naar scrambled egg smaakte (net zoals de pasta ‘carbonara’) maar wel een stevig en lekker ontbijtje vormde. Ik mis mijn eitje op zondag, maar dit ga ik deze zeker vaker maken.

Tenslotte wil ik nog iets kwijt over een vegan vleesvervanger, namelijk soja kipstukjes van Vivera. Deze heb ik gebruikt toen ik bami maakte (natuurlijk met noodles die niet gemaakt zijn van ei!) omdat mijn dinerpartner graag wat ‘vlees’ wilde door haar eten. Zij is een carnivoor in hart en nieren. Ondanks dat ik als vegetariër vlees niet mis in gerechten, was dit best een succes! De kipstukjes hebben een hele malse structuur en met wat kruiden eroverheen zou ik het zelf niet kunnen onderscheiden van echte kip.

Veganistisch eten is dus helemaal niet zo’n straf (op de honger na, maar misschien zijn dat wel gewoon de hormonen of het weer). Zolang je van tevoren zorgt dat je ingrediënten al in huis liggen, is niet cheaten geen probleem. Met een lege maag naar de supermarkt is overigens geen goed idee, want je moet wel echt alle labeltjes checken en dat kost tijd. Wist je bijvoorbeeld al dat er in de meeste chips melk zitten?! Veganistisch eten is ook iets prijziger dan normaal eten en je moet ook goed opletten dat je veel afwisselend eet. Zo is altijd dezelfde soort groente eten niet voldoende om alle voedingsstoffen die je nodig hebt uit te halen en is het verstandig om vitamine B12-tabletten te slikken om je lichaam een stukje op weg te helpen. -Edit van Miriam: B12, calcium, en nog veel meer voedingsstoffen kan je tekort komen. Hou dus goed bij wat je wel en niet binnenkrijgt met een voedingsberekeningsprogramma, en neem daarvoor supplementen!

Mijn conclusie tot nu toe is dan ook: veganistisch eten is leuk, lekker en afwisselend als je er even je best voor doet. Maar of ik een leven zonder echte kaas volhoud? Dat is nog even bezien. Lisa heeft in ieder geval vandaag genoten van haar broodje gezond mét kaas.

Coming up… gastbloggers!

Twee meiden gaan de komende tijd de Vegan Challenge doen, en ik heb ze gevraagd om hun ervaringen te delen met de wereld mijn selecte groepje lezers. Anne gaat daarna ook (na de Vegan Challenge) het FODMAP-dieet doen.

Applausje voor Anne en Nina!! 🙂

Ter informatie: De Vegan Challenge is (heel kort gezegd) een maand lang veganistisch eten: dus niets dierlijks.
Het FODMAP-dieet is een dieet voor mensen met het Prikkelbare Darmsyndroom. FODMAPs zijn bepaalde koolhydraten en vezels die de symptomen kunnen verergeren. Meer te lezen op http://www.fodmapfoodies.nl/fodmap-dieet/6-dingen-die-je-moet-weten/

Out of the box

Ik heb de afgelopen dagen al constant het idee: ik moet echt eens iets met groente gaan doen. Maar het is zo eng!

Maar vanochtend voelde ik me dapper en ben ik het gaan proberen… Spinazie met vruchtencocktail (zo een uit blik die je gebruikt voor vruchtenbowl 🙂 ). En verrassend genoeg… het is lekker! Ik vond het er zelf lekker uitzien, tot iemand het had over kikkerdril. (EN BEDANKT)spinazie-smoothie-mobiel

 

 

 

 

Maar het is zoeter dan ik dacht, en de spinazie is zelfs best lekker. Ik wil vaker groentesmoothies maken (het is namelijk een stuk beter voor de koolhydraatinname voor de lowcarbers onder ons 🙂 )

Waiiit… what?

De recepten gaan hard! Maar toen bedacht ik me… wat is nou eigenlijk het verschil tussen een smoothie en een milkshake?

Vanmiddag had ik namelijk een melk-mangomengsel gemaakt die verdacht veel leek op een milkshake (beviel overigens heel erg goed: bevroren mangostukjes gebruikt, ook lekker koud voor als het warm weer wordt).

Ook op internet is het verschil moeilijk te vinden, hier is een heel onderzoek te vinden over het verschil: http://www.micook.nl/smoothie-versus-shake/

Wat ik er ongeveer uit haalde: milkshakes zijn vooral met ijs en melk, smoothies met groente en fruit en yoghurt. Maar er bestaat zeker een overlap tussen de twee.

Ik vind het zelf fijner als het lekker vloeibaar is, en vaak worden mijn smoothies dikker dan ik praktisch vind. (En als ik het verder verdun krijg ik teveel en past het niet in mijn standaard 0,5-literflesje… luxeproblemen). En eerlijk gezegd: de melk+fruitcombinatie is net wat makkelijker combineren.

En voor melk mag je ook gerust chocolademelk lezen… De banaan-chocolademelk werkte goed, hij was erg lekker. Eigenlijk moest er nog een bol ijs bij, dan heb je een dame blanche-milkshake/smoothie 🙂 Alweer een goed idee voor in de zomer!

Meer receptjes

Ik ben de laatste tijd nog steeds braaf bezig met de smoothies 🙂 Het bevalt nog steeds best goed, hoewel ik steeds vaker wat afwisseling zoek met crackers of dat soort dingen.

Ook heb ik geleerd dat honing je vriendje is… De meeste recepten maak ik met yoghurt of sinaasappelsap. Ik kan best wel wat zure smaak hebben, maar de honing (1-2 eetlepels) is echt nodig. Vooral bij mijn laatste recept waarbij ik nog niet zoveel rekening hield met zuurgraad:

  • Een kopje bosvruchten (vooral zure besjes)
  • 300 g yoghurt
  • 100 ml sinaasappelsap
  • 100 ml melk

Het glazuur sprong van schrik bijna van mijn tanden… maar een beetje honing doet wonderen. (Arme mondzorgkundigen in mijn kennissenkring: suiker- én zuurbom)

Het recept beviel goed, maar vooral niet te vaak doen…

Verder staat nog steeds de fruit/wortelsmoothie op de to-dolijst voor een gezonde dag. Voor een minder gezonde dag: ik heb nog chocomel in de kast staan die vast geweldig combineert met banaan. Ik kijk er nu al naar uit… 😀

Houdbaarheidsdatum en meer

De houdbaarheidsdatum is dus ongeveer 3 dagen, heb ik op de harde manier ondervonden… *maag die rommelt*

Maar gisteren heb ik dat goedgemaakt met Nieske’s recept: chocolademelk, sinaasappelsap, banaan, yoghurt en wat frambozen. Het zag er -zoals ik al was gewaarschuwd- echt NIET uit… maar het smaakte geweldig. De chocolademelk is een hele leuke toevoeging die echt voor afwisseling zorgt. Misschien niet helemaal een perfecte gezonde keuze, maar ik vond het het waard. De sinaasappelsap en yoghurt maken het een beetje friszuur, hoewel ik niet zeker weet wat ik daarvan vind. De combinatie banaan-chocolademelk ga ik mogelijk nog wel vaker proberen, maar dan misschien zonder zure toevoegingen, en meer met groente of iets dergelijks.

Vandaag stond er een restjes-smoothie op het menu: een halve avocado, wat besjes, melk, yoghurt, en sinaasappelsap. Ik vind deze ook wel erg lekker, weer een iets gezondere feel.

20160309_112722.jpg

 

Het hele idee van smoothies als lunch/ontbijt/tussendoortje bevalt me eerlijk gezegd erg goed, net zoals tijdens de Joylent-periode. Het is zo praktisch, scheelt ruimte in de tas (ik gooi alles in een 0,5 liter-flesje), en makkelijk om tussendoor even een slok te nemen. Het vult ook nog eens best goed. Dus alle voordelen van Joylent, maar er is wel meer afwisseling mogelijk. En het VOELT zo gezond… 🙂

 

Uitprobeersels

Deze update kwam iets later dan gepland, want helaas helaas… ik had een hele lekkere smoothie gemaakt maar in de koelkast laten staan ’s ochtends voor het weggaan…

Ik ben toch maar aan het voortborduren gegaan op de avocado-melk-smoothie. Ik heb hem geprobeerd met yoghurt te maken. Niet slecht, maar ik was yoghurt juist een beetje zat…

Vandaag heb ik een variant gemaakt met gemalen kokos erbij. Het geeft net iets meer crunch, en een iets afwisselendere smaak. Ik ben nog steeds van plan nog iets te proberen met vruchten of iets dergelijks, maar dat komt dus nog! En ik moet ook eens uit mijn comfortzone met melk en avocado, en eens wat meer proberen (spinazie???)

En Nieske: die van jou staat nog steeds in de planning!